NASA’nın Hubble Uzay Teleskobu, Güneş Sistemimizde saatte 210.000 kilometreden (130.000 mil) fazla hızla hareket eden nadir bir yıldızlararası kuyruklu yıldız olan 3I/ATLAS’ın şimdiye kadarki en ayrıntılı görüntülerini yakaladı. Kuyruklu yıldızın Dünya’dan yaklaşık 445 milyon kilometre (277 milyon mil) uzakta olduğu geçen ay yapılan gözlemler, buzlu çekirdeğinden akan gözyaşı damlası şeklindeki bir toz bulutunu ortaya koyuyor.
Son veriler, kuyruklu yıldızın Ekim ayı sonlarında Güneş’e yaklaşırkenki yakın geçişi sırasında Dünya’dan uzak tarafta kalacağı için boyutu ve özellikleri hakkında yeni bilgiler sunuyor. İlk olarak 1 Temmuz’da Şili’deki Asteroid Karasal Çarpma Son Uyarı Sistemi (ATLAS) tarafından tespit edilen 3I/ATLAS, 2017’de ‘Oumuamua’nın ve 2019’da 2I/Borisov’un ardından Güneş sistemimizden geçerken gözlemlenen üçüncü yıldızlararası nesnedir.
Keşif, takip eden gözlemlerin cismin yüksek hızı ve yörüngesinin ancak Güneş Sistemi dışındaki bir kökenle açıklanabileceğini göstermesinin ardından ertesi gün doğrulandı. Bilim insanları , kuyruklu yıldızın milyarlarca yıldır yıldızlararası uzayda hareket ettiğini ve yıldızlar ve yıldız oluşum merkezleriyle kütleçekimsel karşılaşmalar sonucu hız kazandığını tahmin ediyor. Yeni Hubble görüntüleri, kuyruklu yıldızın çekirdeğinin başlangıçta tahmin edilenden çok daha küçük olduğunu gösteriyor.
Tartışma kızışıyor: 3I/ATLAS uzaylı teknolojisi olabilir mi?
Vera C. Rubin Gözlemevi’nden yapılan ilk ölçümler, yaklaşık 11,2 kilometre (7 mil) olası bir çapa işaret ediyordu. Ancak Hubble’ın hassas ölçümleri, olası maksimum çapının 5,6 kilometre (3,5 mil) ve minimum çapının yaklaşık 305 metre (1.000 fit) olduğunu gösteriyor. Nispeten mütevazı boyutlarına rağmen, bu durum 3I/ATLAS’ı şimdiye kadar tespit edilen en büyük yıldızlararası nesne yapıyor. Bilim insanları, davranışının Güneş Sistemi’ndeki kuyrukluyıldızlarınkine çok benzemesine rağmen, kesin bileşiminin henüz bilinmediği konusunda uyarıyor.
Kaliforniya Üniversitesi, Los Angeles’ta gökbilimci ve Hubble bilim ekibinin lideri David Jewitt, kuyruklu yıldızın kökenini izlemeyi, bir tüfek mermisini saniyenin çok küçük bir kısmı için görüp tüm yörüngesini yeniden oluşturmaya çalışmaya benzetiyor. Başlangıç noktasını çevreleyen belirsizlik, Güneş Sistemi’nden tespit edildiklerinden çok daha sık geçebilecek yıldızlararası ziyaretçilerin nadirliğini ve bilimsel değerini vurguluyor.
Uzaylı araştırma teorisi kamuoyunda ilgi ve tartışma yaratıyor
Önümüzdeki aylarda NASA’nın James Webb Uzay Teleskobu, Geçiş Yapan Ötegezegen Araştırma Uydusu ve Neil Gehrels Swift Gözlemevi kullanılarak ek gözlemler planlanıyor. Bu cihazlar, WM Keck Gözlemevi gibi yer tabanlı tesislerle birlikte, kuyruklu yıldızın kimyasal bileşiminin belirlenmesine ve boyut tahminlerinin iyileştirilmesine yardımcı olacak. Kuyruklu yıldızın, Eylül ayına kadar yer tabanlı teleskoplarla görünür kalması, ardından Güneş’e çok yakın bir mesafeden geçerek gözlemlenemeyecek hale gelmesi ve Aralık ayı başlarında yeniden ortaya çıkması bekleniyor. Bazı araştırmacılar alışılmadık teoriler peşinde.
Dünya dışı teknolojiler konusundaki tartışmalı görüşleriyle tanınan Harvard astrofizikçisi Avi Loeb, 3I/ATLAS’ın yapay bir cisim olabileceğini öne sürdü. Çoğu gökbilimci bu fikri reddedip onu doğal bir kuyrukluyıldız olarak görse de, Loeb’in yorumları kamuoyunun cismin gerçek doğasına olan ilgisini artırdı. 3I/ATLAS’ın keşfi, önümüzdeki on yılda daha fazla yıldızlararası cisim tespit etmesi beklenen Vera C. Rubin Gözlemevi’nin faaliyete geçmesiyle aynı zamana denk geliyor.
Gökbilimciler, bu tür keşiflerin, bu nadir kozmik ziyaretçilerin çeşitliliğini, bileşimini ve kökenlerini daha iyi anlamalarına yardımcı olacağına inanıyor. Jewitt’in de belirttiği gibi, gökyüzü araştırma yeteneklerindeki gelişmeler, yıldızlararası gezginleri tespit etme ve incelemede yeni bir çağ açarak 3I/ATLAS gibi gözlemleri giderek daha mümkün hale getiriyor. – Content Syndication Services tarafından.